Năm nay thời tiết diễn biến khá phức tạp, nhất là là nắng nóng kéo dài làm cho nhiều loại bệnh có hiện tượng tại mọi lứa tuổi nhưng đáng lo ngại đặc biệt trẻ em. Bệnh viêm đường hô hấp cấp tính, nhất là là đường hô hấp dưới là một bệnh đang có xu hướng gia tăng làm cho số trẻ mắc bệnh ngày một nhiều và diễn biến rất phức tạp, khó lường trước.
Nắng nóng kéo dài gây viêm đường hô hấp
Nguyên nhân viêm đường hô hấp cấp tính do virut thường chiếm tỷ lệ cao hơn cả. Đặc điểm của viêm đường hô hấp cấp tính do virut thường khởi phát rất rầm rộ như sốt cao (rất dễ dẫn đến trẻ bị co giật), trẻ vật vã, có thể có rối loạn tiêu hoá, nhất là là mọi thuốc kháng sinh ví dụ sử dụng sẽ không có tác dụng. Hơn nữa viêm đường hô hấp cấp tính do virut dễ gây biến chứng nguy hiểm. Một số loại virut gây bệnh cho đường hô hấp như virut hợp bào, Adeno virus, virut cúm... Còn vi khuẩn gây viêm đường hô hấp cấp tính hay gặp nhất là các loại vi khuẩn thông thường vẫn cư trú tại đường hô hấp của trẻ nhưng lúc có điều kiện thuận tiện thì chúng trở nên gây bệnh (vi khuẩn gây bệnh cơ hội) như vi khuẩn Hemophilus influenzae, Streptococcus pneumoniae hoặc Staphylococcus. Khi trẻ mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính còn liên quan đến thời tiết, nhất là là thời tiết thay đổi đột ngột hoặc nắng nóng kéo dài. Chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, tình trạng sức khỏe của trẻ như trẻ bị còi xương suy dinh dưỡng cũng đóng một vai trò hết sức quan trọng làm trẻ dễ bị mắc bệnh. Trẻ mắc một số bệnh mạn tính như hen phế quản, viêm VA, viêm amidan mạn tính, viêm mũi, xoang... thì rất dễ mắc bệnh vào đường hô hấp dưới, đặc biệt viêm phế quản cấp tính, viêm phổi cấp tính... Một số vi nấm cũng đóng vai trò gây bệnh viêm đường hô hấp cấp tính như nấm Candia albicans. Khi nấm gây viêm đường hô hấp thường bệnh diễn biến nặng, phức tạp và việc chẩn đoán chuẩn xác không đơn giản chút nào.
Nên làm gì để phòng bệnh viêm đường hô hấp cho trẻ?
Khi thời tiết nóng bức kéo dài, các bậc phụ huynh cần quan tâm chăm sóc trẻ, không cho trẻ ra ngoài nắng nhất là lúc nắng gay gắt. Đối với trẻ lớn, không cho trẻ chơi hoặc không cho trẻ đá bóng ngoài trời khi còn gay gắt và nhiệt độ cao. Không cho quạt xoáy thẳng vào trẻ lúc trẻ chơi hoặc đang nằm ngủ. Không cho trẻ ở trong bộ phận máy lạnh có nhiệt độ chênh lệch vượt quá xa nhiệt độ trong nhà và ngoài trời (ngay cả trẻ lớn) và cần có chế độ dinh dưỡng rất tốt cho trẻ. Hạn chế cho trẻ ăn kem hoặc uống nước có đá. Khi nghi trẻ bị sốt cần cặp nhiệt độ cho trẻ, không nên dùng tay của người to sờ về trán của trẻ rồi dự báo trẻ sốt hay không. Tốt đặc biệt cặp nhiệt độ tại khoé miệng của trẻ (cần cẩn thận không để trẻ làm vỡ cặp nhiệt độ rất hiểm nguy vì có thủy ngân là 1 chất rất độc hại) hoặc cặp nhiệt tại hậu môn. Khi nhiệt độ vượt quá 37,5oC cần làm giảm thân nhiệt cho trẻ bằng cách lau nước ấm (nhiệt độ của nước thấp hơn nhiệt độ của trẻ khoảng 2 độ) tại trán, nách, bẹn và cần cho trẻ uống nhiều nước. Nước uống tốt đặc biệt nước cam, chanh tươi, dung dịch orezol, tùy theo độ tuổi mà cho uống liều lượng thích hợp. Cụ thể ví dụ sử dụng orezol loại 27,5g/gói thì pha vào 1 lít nước đã đun sôi, để nguội; ví dụ dùng loại 5,63/gói thì pha về 200ml nước. Trẻ dưới 24 tháng tuổi cho uống từ 50 - 100ml/lần; trẻ từ 2-10 tuổi cho uống từ 100-200ml/lần, cho uống dần trong ngày và trẻ trên 10 tuổi cho uống theo nhu cầu. Nếu thấy nhiệt độ của trẻ không thuyên giảm nhưng chưa thể đưa trẻ đi khám bệnh ngay được thì có thể cho trẻ uống thuốc bớt nóng loại paracetamol theo liều sử dụng trung bình là 10 - 15mg/1kg cân nặng của trẻ/lần, cứ sau 4 giờ cho uống 1 lần. Tốt nhất là dùng thuốc paracetamol loại đầu đạn đặt về hậu môn cho trẻ theo liều lượng: trẻ từ 1 - 4 tháng/tuổi sử dụng 80mg/lần, trẻ từ 5-24 tháng/tuổi sử dụng 150mg/lần và cũng sau 4 giờ đặt lại ví dụ thân nhiệt của trẻ chưa giảm xuống. Cần theo dõi nhiệt độ của trẻ bằng cách cặp nhiệt độ, nếu như nhiệt độ vẫn không thuyên giảm, thậm chí còn nâng cao lên; trẻ mệt mỏi, quấy khóc nhiều thậm chí có khó thở, môi tím tái và có thể có rối loạn tiêu hoá như nôn, buồn nôn, tiêu chảy thì nguy cơ trẻ có thể mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp tính, cần khẩn trương cho trẻ đi khám bệnh ở cửa hàng y tế gần nhất càng nhanh càng rất tốt và không nên tự mua thuốc kháng sinh cho trẻ uống.
BS. Bùi Mai Hương







0 nhận xét:
Đăng nhận xét